Een geactualiseerd kooprecht in beweging
Sinds de recente hervorming van het Belgische kooprecht is het begrip ‘conformiteit’ – of de verplichting dat een verkocht goed moet beantwoorden aan wat de koper redelijkerwijs mag verwachten – opnieuw in de kijker gezet. De nieuwe conformiteitsverplichting maakt deel uit van een bredere modernisering van het kooprecht en vloeit voort uit de Europese Richtlijn 2019/771 inzake consumentenkoop. Die richtlijn wilde in heel Europa zorgen voor een gelijk beschermingsniveau voor consumenten bij de aankoop van goederen, ook in de digitale context.
Hoewel de hervorming al sinds 2022 van kracht is, blijft de praktische toepassing vandaag bijzonder actueel: zowel consumenten als handelaars worden steeds vaker geconfronteerd met vragen over wat precies ‘conform’ betekent en welke rechten of plichten daaruit voortvloeien.
Wat houdt de nieuwe conformiteitsverplichting in?
De kern van de vernieuwde regelgeving is eenvoudig: een goed is conform wanneer het voldoet aan zowel de objectieve als de subjectieve verwachtingen van de koper:
- Objectieve conformiteit: het product moet de eigenschappen hebben die men normaal mag verwachten van een goed van die aard (kwaliteit, prestaties, duurzaamheid, enz.);
- Subjectieve conformiteit: wat specifiek werd overeengekomen tussen koper en verkoper — bijvoorbeeld de kleur, maat of functionaliteit zoals beschreven in de overeenkomst.
Nieuw is vooral dat de verkoper een ruimere verantwoordelijkheid draagt. Hij moet niet enkel leveren wat beloofd is, maar ook garanderen dat het goed geschikt is voor het gebruik dat de koper redelijkerwijs mag verwachten. De wet voorziet bovendien in een omkering van het bewijs tijdens het eerste jaar na levering: de verkoper moet aantonen dat het goed wel degelijk conform was bij levering.
Wat is er veranderd ten opzichte van de vroegere regeling?
In het vroegere regime werd vooral gekeken naar wat partijen uitdrukkelijk waren overeengekomen. Met de nieuwe regeling verschuift de focus: de verwachtingen van de gemiddelde consument en de publieke verklaringen van de verkoper of fabrikant (zoals reclame of productbeschrijvingen) spelen nu een grotere rol.
Daarnaast zijn ook de regels over herstelling, vervanging en ontbinding verduidelijkt. De koper heeft voortaan recht op een volledig kosteloze herstelling of vervanging, tenzij dat onmogelijk of buiten verhouding is. Pas daarna kan hij een prijsvermindering of ontbinding van de overeenkomst eisen.
Praktische gevolgen voor kopers en verkopers
Voor kopers betekent dit een sterkere bescherming: ze kunnen sneller aanspraak maken op hun rechten bij een defect of niet-conform producDe kern van de vernieuwde regelgeving is eenvoudig: een goed is conform wanneer het voldoet aan zowel de objectieve als de subjectieve verwachtingen van de koper:
Voor verkopers brengt dit echter ook bijkomende verplichtingen met zich mee:
- Duidelijke communicatie over de eigenschappen en prestaties van hun producten is cruciaal;
- De garantieperiode blijft twee jaar, maar de bewijslastregeling is aangepast in het voordeel van de consument;
- Documentatie en transparantie bij de verkoop worden belangrijker dan ooit.
Zoals de FOD Economie dan ook terecht benadrukt, is het essentieel dat handelaars hun verkoopvoorwaarden en interne procedures afstemmen op deze nieuwe regels om geschillen te vermijden.
Besluit
De vernieuwde conformiteitsverplichting versterkt het consumentenvertrouwen en zet verkopers aan tot meer transparantie. Hoewel de wijzigingen grotendeels voortvloeien uit Europese harmonisatie, hebben ze een duidelijke impact op de Belgische praktijk.
Heeft u als consument of handelaar vragen over de toepassing van deze regels of over uw rechten en plichten binnen het kooprecht? Pollex Advocaten volgt deze evoluties nauwgezet op en adviseert u graag over de praktische gevolgen van het vernieuwde conformiteitsrecht.